Halucynacje AI – co to jest i dlaczego występują w analizie umów?

Gdy korzystasz z narzędzi AI do analizy dokumentów, słyszysz czasem o „halucynacjach”. Co to właściwie znaczy i dlaczego ma znaczenie przy sprawdzaniu umowy? Wyjaśniamy w prostych słowach i podpowiadamy, na co zwrócić uwagę.

Co to jest halucynacja AI?

Halucynacja to sytuacja, w której model AI podaje informacje nieoparte na faktach – np. wymyślone cytaty z umowy, numery klauzul, których w dokumencie nie ma, lub wnioski oparte na domysłach zamiast na treści pliku. Model „dopowiada” coś, co brzmi wiarygodnie, ale nie wynika z przesłanego dokumentu. W analizie umów takie błędy mogą wprowadzić w błąd: sugerować ryzyka tam, gdzie ich nie ma, albo pomijać prawdziwe problemy.

Dlaczego halucynacje występują?

Halucynacje pojawiają się m.in. wtedy, gdy:

• Brak „zakotwiczenia” w dokumencie – model nie jest ściśle ograniczony do treści pliku i uzupełnia odpowiedź na podstawie ogólnej wiedzy lub domysłów.
• Uogólnienia – zamiast cytować konkretny zapis, AI formułuje ogólne stwierdzenia, które mogą nie pasować do Twojej umowy.
• Pewność mimo niepewności – model rzadko mówi wprost „tego nie ma w dokumencie”, tylko podaje odpowiedź, która „brzmi dobrze”.

W analizie umów skutek jest prosty: wymyślone klauzule lub fałszywe cytaty oznaczają ryzyko dla Ciebie – możesz opierać decyzję na informacjach, które w Twojej umowie w ogóle nie występują.

Dlaczego to ważne przy analizie umów?

Umowa to konkretny dokument z konkretnymi zapisami. Jeśli narzędzie „wymyśli” niezgodność lub poda numer paragrafu, którego nie ma, tracisz zaufanie do raportu i możesz podjąć złą decyzję. Dlatego w LexaFlow analiza jest zaprojektowana tak, by opierać się wyłącznie na treści Twojego dokumentu i minimalizować halucynacje.

Jak LexaFlow ogranicza halucynacje?

• Analiza tylko na podstawie przesłanego dokumentu – nie uzupełniamy treści umowy ani nie przypisujemy stronom zapisów, których w pliku nie ma.
• Cytowanie z dokumentu – tam, gdzie wskazujemy niezgodność lub wątpliwość, odnosimy się do konkretnego cytatu lub numeru klauzuli obecnego w dokumencie.
• Oznaczanie niepewności – gdy nie ma pewności co do interpretacji zapisu, oznaczamy to jako „Do weryfikacji przez prawnika” zamiast stwierdzać niezgodność kategorycznie.
• Brak wymyślania – jeśli czegoś nie ma w umowie, w raporcie pojawi się np. „W załączonej umowie brak zapisu o…” zamiast domyślnej treści.

Dzięki temu ryzyko halucynacji jest zminimalizowane, choć – jak przy każdym narzędziu AI – nie da się go wykluczyć w 100%. Więcej szczegółów znajdziesz w częstych pytaniach o halucynacje AI.

Sprawdź też umowy napisane przez AI

Coraz więcej osób korzysta z ChatGPT lub innych asystentów AI do przygotowania szkicu umowy. Możesz sprawdzić taką umowę w LexaFlow – przesłaj plik w formacie PDF lub zdjęć (także umowę wygenerowaną przez AI). Analiza wskaże ryzyka, niezgodności i rekomendacje na podstawie faktycznej treści dokumentu, bez wymyślania zapisów.

Jeśli chcesz od razu przejść do analizy, prześlij umowę tutaj. Opis usługi: analiza umowy online i analiza dokumentów online.