Umowa o pracę – co powinna zawierać i czego unikać
Umowa o pracę – co powinna zawierać i czego unikać
Zmiana pracy to ekscytujący moment – ale zanim podpiszesz umowę o pracę, warto upewnić się, że wszystko jest jasne i zgodne z prawem. Pracodawca przekazuje swój wzorzec umowy – nie zawsze w Twoim najlepszym interesie. Oto, co powinna zawierać umowa o pracę i na co zwrócić uwagę.
Co musi być w umowie o pracę (Kodeks pracy)
Zgodnie z art. 29 KP, umowa o pracę musi określać:
- Rodzaj pracy – stanowisko, zakres obowiązków
- Miejsce wykonywania pracy – adres, ewentualnie praca zdalna/hybrydowa
- Termin rozpoczęcia pracy
- Wynagrodzenie – kwota, forma (brutto/netto), termin wypłaty
Brak któregoś z tych elementów może rodzić wątpliwości – a w skrajnych przypadkach wpływać na ważność umowy. Sprawdź, czy wszystko jest wpisane.
Wynagrodzenie – na co zwrócić uwagę?
- Kwota brutto czy netto? W umowie zwykle brutto – sprawdź, czy to się zgadza z ofertą.
- Składniki wynagrodzenia – pensja zasadnicza, premie, dodatki. Czy premia jest gwarantowana, czy „zależna od wyników”?
- Termin wypłaty – do którego dnia w miesiącu? Zgodnie z KP – stały termin.
- Urlop – zgodnie z KP masz prawo do 20–26 dni (w zależności od stażu). Nie powinno być mniej.
Pułapka: „Wynagrodzenie zgodnie z regulaminem” – upewnij się, że regulamin jest dostępny i że stawka jest jasna.
Okres próbny – max 3 miesiące
- Długość – maksymalnie 3 miesiące (KP). Dłuższy okres próbny jest nieważny.
- Wypowiedzenie w okresie próbnym – krótsze (3 dni do 2 tygodni, w zależności od długości próby). Sprawdź, czy zapis jest zgodny z KP.
Pułapka: Wielokrotne „przedłużanie” okresu próbnego – niezgodne z prawem.
Zakres obowiązków – czy jest precyzyjny?
„Wykonywanie prac na stanowisku X” – zbyt ogólne. Lepiej: „wykonywanie prac zgodnie z zakresem obowiązków stanowiska X (zał. nr 1)”. Upewnij się, że załącznik istnieje i że obejmuje to, o czym rozmawialiście. „Inne zadania zlecone przez przełożonego” – standardowy zapis, ale nie powinien zastępować konkretnego opisu stanowiska.
Klauzule dodatkowe – uważaj na te zapisy
| Zapis | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|
| Zakaz konkurencji | Czy w trakcie zatrudnienia, po? Jaki okres, jaki obszar? Czy jest odrębne wynagrodzenie za zakaz po ustaniu stosunku? |
| Poufność | Standard – ale czy zakres jest rozsądny? |
| Prawa autorskie | Czy przenosisz prawa do wszystkiego, co stworzysz w pracy? Standardowo tak – ale warto mieć świadomość. |
| Odpowiedzialność materialna | W jakim zakresie? Zgodnie z KP – ograniczona. |
| Kary umowne | Za co? Jaka wysokość? Niektóre zapisy mogą być kwestionowane. |
Umowa zlecenie / o dzieło – to nie umowa o pracę
Jeśli dostajesz umowę zlecenie lub o dzieło zamiast umowy o pracę – masz mniej praw (np. brak urlopu, inny ZUS). Pracodawca czasem oferuje „elastyczność” – ale to oznacza mniejszą ochronę. Upewnij się, że wiesz, co podpisujesz i że forma umowy odpowiada charakterowi Twojej pracy.
Warto sprawdzić umowę przed podpisaniem
Umowa o pracę to fundament Twojej relacji z pracodawcą. Niejasne zapisy, brakujący element lub pułapka w klauzuli – mogą dać o sobie znać dopiero po czasie. Prześlij nam swoją umowę (PDF lub zdjęcie) – otrzymasz analizę w ~10 minut: ryzyka, niezgodności, rekomendacje. Sprawdź, zanim złożysz podpis.